የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና አስተዳደር፡ የትላንት ምሥረታ፣ የዛሬ ስኬትና የነገው ራዕይ

የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና አስተዳደር፡ የትላንት ምሥረታ፣ የዛሬ ስኬትና የነገው ራዕይ

የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና አስተዳደር (PSSSA) ባለፉት ስድስት አስርት ዓመታት ውስጥ በኢትዮጵያ የማኅበራዊ ዋስትና ታሪክ ላይ ጉልህ አሻራ አሳርፏል። ተቋሙ ከትላንት ምሥረታ እስከ ዛሬው ዘመናዊ ቁመናው የደረሰባቸው አራት ዋና ዋና የዕድገት ምዕራፎች እንደሚከተለው ቀርበዋል፦

1. የትላንት ምሥረታ፡ የማህበራዊ ዋስትና ፅንስና የጅማሮ ምዕራፍ (1950 - 1960ዎቹ)

ይህ ምዕራፍ በኢትዮጵያ ዘመናዊ የማኅበራዊ ዋስትና ሥርዓት በሕግ የታወጀበትና የመሠረት ድንጋይ የተቀመጠበት ወቅት ነው።

ታሪካዊ ክስተት፡ እ.አ.አ በ1963 (በ1955 ዓ.ም) የመጀመሪያው የጡረታ አዋጅ (ቁጥር 209/1955) መውጣቱ ሥርዓቱ ሕጋዊ ዕውቅና እንዲያገኝ አድርጓል።

ተልዕኮ፡ በዚህ ወቅት ተቋሙ አነስተኛ የሰው ኃይልና የተወሰኑ የጡረታ ሽፋን የሚያገኙ የመከላከያ ሰራዊት አባላት የነበሩት ቢሆንም፣ ለመንግሥት ሠራተኞች የረጅም ጊዜ ዋስትና መስጠትን እንደ ቀዳሚ ተግባር ይዞ ተነሳ።

2. የመዋቅርና የሥርዓት ግንባታ ምዕራፍ (ከ1960ዎቹ መጨረሻ - 1990ዎቹ መጨረሻ)

ተቋሙ በተለያዩ የፖለቲካ ሥርዓቶች ውስጥ እያለፈም ቢሆን፣ ራሱን በሕግና በመዋቅር ያጠናከረበት የሽግግር ወቅት ነበር።

ተቋማዊ ጥንካሬ፡ የጡረታ ባለመብቶች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ በመምጣቱ፣ ተቋሙ አገልግሎቱን ተደራሽ ለማድረግ መዋቅሩን የማሻሻል ሥራ ሠርቷል።

የፋይናንስ አስተዳደር፡ የጡረታ ገቢ አሰባሰብና  የጡረታ አበል ክፍያ ሥርዓቱ ከቀላል የዝርዝር አያያዝ ወደ ተደራጀና የተቀናጀ የፋይናንስ አስተዳደር የተሸጋገረበት ወቅት ነበር።

3. የተቋማዊ ሪፎርም ምዕራፍ (2000ዎቹ - 2012 ዓ.ም)

ይህ ወቅት ተቋሙ ከቆየበት ባህላዊ አሠራር ወጥቶ ወደ ዘመናዊና ራሱን የቻለ ተቋማዊ መዋቅር የተሸጋገረበት ምዕራፍ ጊዜ ነበር።

ራስን የመቻል ስኬት፡ በ2003 ዓ.ም በወጣው አዋጅ ቁጥር 714/2003 መሠረት፣ ተቋሙ "የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና ኤጀንሲ" ሆኖ ራሱን ችሎ ተደራጀ።

ትርጉሙ፡ ይህ ሽግግር ተቋሙ ከበጀት ጥገኝነት ወጥቶ የጡረታ ፈንድን በገለልተኛነትና በስትራቴጂካዊ መንገድ እንዲያስተዳድር ትልቅ ዕድል ከፍቶለታል።

4. የዛሬ ስኬትና የነገው ራዕይ፡ የዲጂታል ትራንስፎርሜሽንና የኢንቨስትመንት ምዕራፍ (2010 - አሁን)

ተቋሙ በአሁኑ ወቅት በቴክኖሎጂ በላቀ ሁኔታ በመዘመን እና በፋይናንስ አቅም በመጠንከር የሀገሪቱ የማህበራዊ ዋስትና ፈንድ አስተማማኝነት ያረጋገጠበት ምዕራፍ ነው።

የዛሬ ስኬት (ዲጂታላይዜሽን)፦ የባዮሜትሪክስ ምዝገባንና የብሔራዊ መታወቂያን (Fayda) በመተግበር የአገልግሎት አሰጣጥ ጥራትንና የፋይናንስ ደህንነትን አረጋግጧል።

የነገው ራዕይ (ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት)፦ የጡረታ ፈንዱን በአትራፊና ስትራቴጂካዊ የልማት መስኮች ላይ በመሳተፍ ፣ ለትውልድ የሚሻገር አስተማማኝ የጡረታ ፈንድ መሠረት እየገነባ ይገኛል። ይህም ፈንዱ ራሱን በራሱ የሚደጉም (Self-sustaining) እና ለጡረታ ባለመብቶች የረጅም ጊዜ ዋስትና የሚሰጥ ግዙፍ ተቋም ሆኖ እንዲቀጥል የሚያስችል ይሆናል ።

ማጠቃለያ

የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና አስተዳደር ካለፈው ስኬቱ በመነሣት፣ ለጡረታ ባለመብቶች አስተማማኝ እና ዘላቂ ዋስትና የመሆን ጉዞውን በላቀ ደረጃ እያከናወነ ይገኛል።

ውድ አንባቢያንና የእኛ ድረ-ገፅ ተከታዮቻችን፤ ስለ አስተዳደሩ አጠቃላይ የስኬት ጉዞ  የሚያሳይ ዶኩመንተሪ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን በቅርብ ቀን ይጠብቁ ።

ለዋስትናዎ እንተጋለን !!

የመንግስት ስራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና አስተዳደር